Landbouw, de problemen en de oplossing

Nu eerst even iets totaal anders dan het leven in Donbass of politiek, maar wel iets wat mij aan het hart gaat.
De huidige problemen in de landbouw en de oplossingen.

Dode grond

Landbouw in het westen staat voor een groot probleem, de grond is dood.
Het levert amper voeding aan de gewassen en ziektes en plagen vinden steeds makkelijker plaats.
Kunstmatige ingrepen moeten steeds frequenter plaatsvinden om een goede oogst te behalen.

In een normaal natuurlijk proces hebben we een natuurlijke gesloten kringloop.
Planten, bomen en dieren worden na hun dood afgebroken en opgenomen door de bodem, evenals uitwerpselen.
De afbraak vind plaats door bacteriën en schimmels.
In de landbouw worden alle gewassen van het land geoogst, er blijft niet veel meer over om af te breken.
Men haalt voeding weg van het land, deze zal dus teruggegeven moeten worden om langdurig gewassen te kunnen laten groeien.
Dit gebeurde vroeger altijd met dierlijke mest. Doordat deze feitelijk vooral bestaan uit plantaardig materiaal worden de meeste stoffen weer teruggegeven aan het land.
Echter heeft het 1 nadeel in grootschalige landbouw die zich concentreert op monoteelt, het is niet te plaatse aanwezig en moet dus getransporteerd worden en het volume is groot.
Bij opslag lekken tevens deels stoffen weg die dus niet meer benut kunnen worden op het land, maar in grote concentraties door de opslag juist het grondwater vervuilen.
De komst van kunstmest was voor boeren een uitkomst.
Het benodigde volume lag veel lager en het was houdbaar, planten groeiden er zeer goed op en opbrengsten groeiden.
Men is dit dan ook grootschalig gaan gebruiken.
Door de komst van landbouwmachines werd het steeds makkelijker om grotere stukken grond te bewerken en boeren groeiden explosief, machines werden steeds groter om sneller meer land te kunnen bewerken. De kleine boerderijen konden niet meer concurreren met het goedkopere voedsel van de grote boer en verdwenen.
De massale monocultuur zoals we landbouw vandaag de dag kennen was geboren.

Een ander probleem in de landbouw is onkruid, de oplossing hiertegen was gif.
De onkruiden werden doodgespoten waarna de gewassen konden worden ingezaaid.
Met weinig kennis over de invloeden van gifstoffen leek het een geweldige oplossing.

Gevolgen

Maar langzaam begon men problemen te ondervinden.
Grote landbouwgronden met de zelfde gewassen zijn sterk ontvankelijk voor ziektes en plagen.
Als er een ziekte inslaat is al snel een groot deel van de hele oogst verloren.
Zowel ziektes als insecten die zich van deze planten voeden kunnen zich door de massale omvang snel vermeerderen.
Onkruiden begonnen resistent te worden tegen het gebruikte gif, zwaardere giffen moesten worden ingezet.

Verder werd de grond steeds compacter door het gebruik van steeds zwaardere machines en het verdwijnen van het bodemleven (hierover later meer).
De grond moest dus dieper geploegd worden.

Natuurlijke kleine waterpartijen zoals sloten verdwenen ook steeds meer, deze hadden als nut dat overtollig water opgevangen en vastgehouden werd om later weer langzaam terug in de grond te vloeien, nu leveren zware regenbuien steeds grotere problemen op door dat deze sloten verdwenen zijn in combinatie met de verdichting van diepere grondlagen.
Tevens is de huisvesting en watervoorziening voor diverse nuttige dieren uit de directe nabijheid van veel landbouwgronden hiermee verdwenen.
Diverse schadelijke insecten konden op deze manier in grote getalen toenemen doordat hun natuurlijke vijand niet meer aanwezig is.

 

Het bodemleven is kapotgemaakt.

Dit is iets waar men altijd het belang van heeft onderschat en lange tijd weinig kennis van heeft gehad.
In de massale monocultuur met zijn uitgestrekte vlaktes is amper geen natuurlijk groen meer te bekennen.
Juist deze stukken natuur waren voor de oude boerderijen van ongekend belang, hoewel de meeste boeren toen der tijd geen idee hadden van de werkelijke rol die deze stukken groen onder de grond speelden.

In de bodem bevinden zich behalve de zichtbare dieren zoals wormen ook vele bacteriën en schimmels.
Rhizobacteriën en mycorrhiza schimmels zijn hier 2 belangrijke onderdelen van.

Maar eerst de zichtbare helpers, de wormen.

Wormen zorgen voor een gangenstelsel in de grond en zorgen zo voor een goede afwatering van het regenwater.
Dit water kan makkelijker opgenomen worden in de diepere grondlagen.
Verder zorgen deze gangen voor beluchting van de grond.
Aerobe bacteriën (bacteriën die zuurstof nodig hebben) kunnen hierdoor ook in diepere grondlagen leven en de afbraak van organisch materiaal  versnellen.
Verschillende soorten wormen bevinden zich in verschillende grondlagen, ze zijn allen dus van belang.
Hiernaast zetten ze het organisch afval (dood blad ed.) om in een hoogwaardige mest, de ultieme bemester dus.
Onderzoek heeft uitgewezen dat wormen niet zo zeer verdwenen zijn uit de bodem, maar dat ze met het gebruik van kunstmest veel minder actief zijn.
De hoeveelheid gangenstelsels verminderden dus drastisch en hiermee de beluchting, vertering van organisch materiaal, afwatering en wateropname in de diepere lagen dus ook.
Combineer dit met de verdichting van de bovenste grondlaag, dan krijgen we in gebieden met klei of leemgrond een voor water bijna ondoordringbare toplaag.
Dit heeft als gevolg dat bij hevige regenval velden blank komen te staan en zelfs soms verwoestende overstromingen en modderstromen als gevolg kunnen hebben.

Rhizobacteriën en mycorrhiza schimmels


Plantenwortels zelf zijn niet erg sterk in het opnemen van diverse mineralen, voor vele mineralen zijn ze gewoonweg te dik en hiernaast nemen ze maar 4 tot 7% van de beschikbare oppervlakte in beslag. Rhizobacteriën bevinden zich in de nabijheid van de wortels en gaan hier een symbiose mee aan.
De Rhizobacteriën maken mineralen, waaronder fosfaat vrij en leveren deze aan de plant, hiernaast vormen ze door hun fysieke aanwezigheid een schild tegen ziekmakende bacteriën.
Echter doordat deze bacteriën zich om de wortels bevinden wordt de opnamecapaciteit niet veel vergroot.
Hier komt een alle verbindende transportsnelweg om de hoek kijken, de Mycorrhiza schimmel.
De Mycorrhiza schimmel kan de plekken bereiken waar de wortels niet kunnen komen en vormen kilometers aan schimmeldraden waarmee de opnamecapaciteit van mineralen en water 7 maal wordt vergroot.
Naar deze schimmels is nog veel wetenschappelijk onderzoek gaande en diverse studies hebben al aangetoond dat planten door deze schimmels ook met elkaar in verbinding staan en hierdoor zelfs een “waarschuwingssysteem” tegen ziektes tussen planten onderling vormen.
De  Mycorrhiza schimmel is dus van ongekend belang voor het gehele bodemleven.

Echter in de meeste landbouwgronden zijn de Mycorrhiza schimmels niet meer aanwezig.
Hierdoor is het dus noodzakelijk voor een boer om veel meer voedingsstoffen en water toe te dienen dan eigenlijk noodzakelijk is en die dus ook niet door de plant worden opgenomen.
Vooral de grote hoeveelheden fosfaat die door het toedienen van kunstmest in de grond blijven door de kleine opnamecapaciteit van de planten vormen een groot milieu probleem.
Hierdoor zijn er weer van allerlei regels en beperkingen aan boeren opgelegd die op hun beurt een steeds groter probleem vormen.
In drogere gebieden en tijdens langdurige hittegolven vormen watergeef beperkingsregels ook een probleem.

 

Is er een oplossing?

Zoals eerder genoemd vormt de natuur een gesloten kringloop. Het is een geven en nemen in een tal van harmonieuze symbiose `s.
Wij mensen hebben geprobeerd een ruilhandel met de landbouwgrond aan te gaan, we zijn ons er wel degelijk van bewust dat als je neemt van de grond, je ook zult moeten teruggeven.
Echter de kennis van de werkelijke werking ontbrak en hierdoor was deze ruilhandel verre van harmonieus.

Een groot gedeelte van de landbouwteelt is afval dat wordt gecomposteerd of verwerkt als veevoer.
Echter door de manier van composteren gaat een groot gedeelte van de goede eigenschappen verloren en de meststoffen van vee worden niet allemaal weer teruggegeven aan de grond.
Door meer stoffen direct aan de grond terug te geven en de natuur haar werk te laten doen verkrijg je een natuurlijke bodemlaag die weer rijk is aan wormen, bacteriën en schimmels.
Plantenresten die overblijven na de oogst zouden bv direct op de grond kunnen blijven liggen. Een natuurlijke humuslaag wordt zo gevormd.
Het gebruik van kippen en varkens als grondvoorbereider zorgt voor een losse grond die redelijk vrij is van onkruid. En door gebruik te maken van plantlagen wordt niet alleen de oogst per m2 sterk vergroot, maar worden er ook veel meer mineralen uit diverse bodemlagen vrijgemaakt die uiteindelijk door mulchen (plantenresten direct op de grond leggen) weer teruggegeven worden aan de bodem voor de planten die zelf nooit bij de diepere bodemlagen kunnen komen.
Daarnaast zorgen meerdere plantlagen voor een grotere biodiversiteit die ingezet kan worden als bescherming (planten die bv bepaalde insecten afweren of juist aantrekken) en door het gebruik van bodembedekkers blijft de grond redelijk onkruidvrij en verdampt er veel minder water uit de grond.
Waterpartijen en swales zorgen ervoor dat het regenwater op de juiste manier opgevangen kan worden en daar waar nodig is gebruikt kan worden.
Tevens geeft het  de watervoorziening en huisvesting van diverse dieren terug die ons helpen om de schadelijke insecten te bestrijden en de natuurlijke kringloop in stand houden.

Het zal hierbij wel van belang zijn om de kringloop korter te maken.
De terugkomst van de kleinschalige boerderijen en/of coöperaties tussen boerderijen met een grotere diversiteit is hier sterk van belang.
Ook zullen aanpassingen in de diverse wetgevingen wereldwijd nodig zijn gezien deze nu dankzij onvoldoende werkelijke kennis duurzame oplossingen in veel landen tegen worden gewerkt.
Hiernaast zullen we moeten inzien dat meerjarige voedselplanten een groter voordeel hebben voor de bodem op langere termijn en ons eetpatroon hier op aan moeten passen.
Eenjarige planten hoeven niet te verdwijnen, maar meer fruit, noten en blad van meerjarige planten eten en meer met de seizoenen leven zou een hoop helpen.

Dit gehele principe vind je terug in de permacultuur.
Een manier van landbouw wat geboren is uit het observeren van de natuur en deze principes toe te passen in de landbouw in een harmonieuze samenwerking.
Talloze projecten hebben al bewezen dat het kan en werkt, overal ter wereld.
Van koude gebieden tot in de woestijn.
De landbouw is nog te redden, maar het vraagt de inzet van ons allen.

From Donbass with Love 
Ilse

Voor de genen die het interessant vinden hieronder nog een aantal filmpjes

PHC film: Grond is een levend organisme

Een kort filmpje met een heldere uitleg over de problemen in de grond.

PHC_Lezing Leende - 31.01.2017
Een uitgebreide lezing over het bovenstaande onderwerp. Ook zeker een aanrader als je hier wat meer informatie over wilt. Toch nog steeds simpel, helder en duidelijk uitgelegd.

Farm of the future
Een documentaire van ongeveer een uur, maar zeer de moeite waard. Het verhaal van de dochter van een boer die de boerderij over heeft genomen, maar een andere koers wil varen dan de meeste huidige boeren. Ze heeft onderzoek gedaan naar de huidige problemen in de landbouw en neemt je mee op haar ontdekkingen.

Greening the dessert project 
Een korte samenvatting van het permacultuurproject in de woestijn van Jordanië door The Permaculture Research Institute onder leiding van Geoff Lawton.

An Oasis in the American Desert
Deze moet je gewoon even kijken, 1.57 minuten van je tijd, het zal je versteld laten staan.

 

Landbouw, de problemen en de oplossing

You May Also Like

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *